طبق ماده 7 آيين‌نامه اجرايي قانون جامع كنترل و مبارزه ملي با دخانيات، كشيدن قليان در اماكن عمومي ممنوع است.

براساس ماده 8 قانون جامع كنترل و مبارزه ملي با دخانيات، اماكن عمومي به مكان‌هايي گفته مي‌شود كه مورد استفاده و مراجعه جمعي يا عموم مردم است. اين مكان‌ها شامل اماكن متبركه ديني، بيمارستان‌ها، درمانگاه‌ها، سالن‌هاي نمايش، سينماها، فضاهاي عمومي مهمانخانه‌ها، مهمانسراها و مهمانپذيرها، قهوه‌خانه‌ها، كارخانجات، پايانه‌هاي مسافربري، فروشگاه‌هاي بزرگ،اماكن ورزشي، كتابخانه‌هاي عمومي، مدارس، دانشگاه‌ها، وسايل نقليه عمومي و هر نوع مركز و محل جمعي ديگر است، اما براساس مصوبه‌اي كه آبان ماه سال 90 از سوي دولت اعلام شد، قهوه خانه‌ها از اين فهرست حذف و به تبع آن قانون جمع‌آوري قليان هم به فراموشي سپرده شد.

ديروز فرمانده نيروي انتظامي با بيان اين‌كه تاكنون دستوري در مورد برخورد با قليان به ناجا داده نشده است، اعلام كرد: نظارت در اين بخش برعهده وزارت بهداشت و صنف مربوطه است.

سردار اسماعيل احمدي‌مقدم با بيان اين‌كه در اين گونه موارد اگر تذكر و اخطار صنفي موثر واقع نشد طبيعتاپليس وارد مي‌شود، اما فعلا دستوري در مورد برخورد با قليان به ناجا داده نشده است.داستان جمع‌آوري قليان‌ها اولين بار در آذر 86 از سوي نيروي انتظامي اعلام شد. همزمان اتحاديه صنف قهوه‌خانه‌داران و چايخانه‌هاي سنتي تهران با تجمع در محل اين اتحاديه نسبت به جمع‌آوري قليان از اين اماكن و پلمب قهوه‌خانه‌ها اعتراض كردند و اين اعتراضات به شهرهاي ديگر هم رسيد و در نهايت چند ماه بعد به دستور رئيس‌جمهور جمع‌آوري قليان‌ها متوقف شد.

اعضاي اتحاديه قهوه‌خانه‌داران همچنين اعلام كرده بودند كه با حذف قليان در قهوه‌خانه‌ها، مجبور به تعطيلي قهوه‌خانه مي‌شوند. برهمين اساس صنف قهوه‌خانه‌داران بيكار ننشست و به ديوان عدالت اداري نيز شكايت كرد و به رغم اين كه هيات عمومي ديوان عدالت اداري، آيين‌نامه اجرايي قانون جامع كنترل و مبارزه ملي با دخانيات را قانوني تشخيص داد و آن را باطل نكرد، ولي هيات دولت در سال گذشته به نفع صنف قهوه‌خانه‌داران دستور استعمال قليان در قهوه‌خانه‌ها را صادر كرد.

مصرف‌كنندگان قليان هنوز اطلاع دقيقي از اين موضوع ندارند كه كشيدن قليان مانند همه مواد دخاني مضر است؛ ولي اين باور غلط كه ضرر كشيدن قليان از ساير مواد دخاني كمتر است، همچنان وجود دارد.

شايد به همين دليل است كه وزارت بهداشت اعلام مي‌كند، شيوع مصرف قليان در كشور از 12 به 26 درصد افزايش يافته است. در واقع بسياري از مردم فكر مي‌كنند كه قليان عامل تفريح است و ايجاد عارضه نمي‌كند.

اين در حالي است كه اگر فردي يك بار قليان استفاده كند، در هر بار كشيدن به اندازه 40 تا 80 نخ سيگار مصرف كرده است و افرادي كه در معرض دود آن قرار مي‌گيرند، به منزله اين است كه 4 تا 7 نخ سيگار مصرف كرده‌اند.

همه‌گير شدن مصرف سيگار در تفريحات خانوادگي، پارك‌ها و حتي خانه‌ها و قهوه‌خانه‌هاي سنتي و مدرني كه هر روز به تعدادشان اضافه مي‌شود در كنار اين موضوع كه قبح كشيدن قليان در ميان خانواده‌ها ريخته شده، نشان مي‌دهد، قانوني كه تصويب مي‌شود و با زد و بند حذف مي‌شود بيشتر به يك تعارف شبيه است.

مستوره برادران نصيري / گروه جامعه